LKG T&T afdeling Groningen

Transgendergroep Groningen

Locatie: Bar COC, Boterdiep 46 te Groningen  

In onderstaande notitie willen wij wat meer inzicht geven in de transgenderbeweging van Groningen. We schetsen achtergronden, uitingsvormen, probleemgebieden en wensen. In gesprekken met de gemeente zouden we willen onderzoeken hoe de gemeente een rol kan spelen bij de verdere ontwikkeling van onze beweging en daarmee de emancipatie en de sociale acceptatie van transgenders een steun in de rug kan geven. 

Over diversiteit en genderidentiteit in Noord Nederland 

1.    Over de LKG T&T 

De LKG T&T (Landelijke Kontaktgroep voor Travestie en Transseksualiteit) is een landelijke vereniging (300 leden) van en voor iedereen, man of vrouw, met de innerlijke drang zich te presenteren als iemand van het andere geslacht. Geheel of gedeeltelijk, af en toe of volledig en onvoorwaardelijk. T&T staat voor Travestie & Transseksualiteit. Beide begrippen kennen vele vormen en tussenvormen. Daarom gebruiken we hier liever de algemene, internationale term “transgender”. 

Van alle tijden

Het transgendergevoel bestaat wereldwijd en is van alle tijden. Vrijwel iedereen kent het, helaas voornamelijk in de verwrongen vorm waar de sensatiemedia verzot op is. Lang niet iedereen kan er goed mee omgaan. Een man in vrouwenkleren kan een  bron van schouderophalen, van spot of ergernis en zelfs van agressie zijn. Het man-vrouw onderscheid ligt vast verankerd in de hoofden en harten van de meeste mensen, waardoor tussenvormen slechts moeizaam worden geaccepteerd. 

De T&T avonden

De vereniging wil transgenders een vertrouwde en veilige omgeving bieden om hun gevoelens te uiten en te beleven. Daartoe dienen vooral de maandelijkse T & T avonden, die verspreid over het land in een tiental plaatsen worden gehouden. Sommige bestaan al meer dan 25 jaar, andere zijn recent van start gegaan. Ze voorzien duidelijk in een behoefte. Op de T&T avonden is iedere transgender welkom, lid zijn van de vereniging is niet noodzakelijk.Partners komen in toenemende mate mee, evenals vrienden, verwanten en kennissen. De avonden worden op zaterdagavonden of op doordeweekse avonden gehouden in buurthuizen of in transgendervriendelijke cafés.  In de meeste gevallen zijn er omkleedmogelijkheden. 

Anderen ‘ook zo’

Transgendergevoelens vormen vaak een belasting. In de eerste plaats voor mensen met die gevoelens zelf. Maar ook voor hun partner, kinderen, familie en verdere omgeving. De LKG T&T organiseert in dit kader, onder meer, partnermiddagen die uitsluitend toegankelijk zijn voor partners. De ontdekking dat anderen ‘ook zo’ zijn, kan voor partners een opluchting betekenen en het probleem bespreekbaar(der) maken. 

Emancipatie

De vereniging streeft verder naar emancipatie van de transgender, en treedt daarmee actief naar buiten. Het gaat om acceptatie door de buitenwereld van de man die zich vrouw voelt en dat in de samenleving wil beleven, evenals de vrouw die zich als man wil uiten.De beklemming van, vooral, mannen met de drang zich als vrouw te presenteren, is een serieus probleem dat tot veel psychische en relationele spanningen kan leiden. Die spanningen kunnen worden verminderd of voorkomen door meer acceptatie en tolerantie in de samenleving. Niet omdat de wereld daar mooier van wordt, wel om deze groep mensen een wezenlijk gevoel van bevrijding te geven. En, niet onbelangrijk, hun partners erbij.  

Discriminatie

Veel transseksuelen worden om hun geaardheid gediscrimineerd. Niet zelden komt het voor dat iemand, na de transitieperiode, niet meer in de werksituatie wordt geaccepteerd en wordt weggepest. Het is vaak zeer moeilijk om na een werkloosheidsperiode weer aan de slag te komen en als dit wel lukt, dan vaak ver onder het oorspronkelijk niveau. 

Zelfacceptatie

Mensen met transgender gevoelens bevinden zich vaak in een sociaal isolement dat veel weg heeft van een levenslange veroordeling. Ze kunnen er vrijwel nergens mee terecht. Wegstoppen of onderdrukken helpt niet of hoogstens tijdelijk. Geen apotheker heeft er een pil en geen arts een recept voor. Sterker nog, de meeste artsen, psychologen en andere hulpverleners hebben niet of nauwelijks een goed antwoord op, laat staan een luisterend oor voor iemand met deze gevoelens die zich om raad bij hen meldt. Hierdoor wordt het gevoel van isolement alleen maar versterkt.
Van de grote groep transgenders zijn er maar enkelen die zichzelf zodanig accepteren dat zij zich gewoon op straat durven te vertonen om de stad in te gaan, te winkelen, een terrasje te pakken, enz. Kenmerkend voor deze groep, voor het overgrote deel mannen, is dat zij er als vrouw zo normaal (‘passabel’) mogelijk uit (willen) zien. Dat is iets totaal anders dan wat evenementen als roze maandag of de Canal Parade laten zien. Daar gaat het vooral om theatraal vertoon. Leuk, maar het heeft niets te maken met wat de doorsnee transgender graag zou willen zijn of doen.
Zelfacceptatie, en daarmee een bevrijding uit het isolement, zou sterk kunnen worden bevorderd door brede acceptatie van de wezenlijke, innerlijke transgendergevoelens.  

Activiteiten

De LKG richt zich derhalve op twee belangrijke activiteiten:
·          intern: een ‘veilige haven’ bieden aan transgenders,  hen – en hun eventuele partners - hulp en advies bieden, workshops organiseren, zelfhulpgroepen opzetten, discussieavonden organiseren, het aantal T&T avonden uitbreiden, etc. Op deze wijze hopen we de zelfacceptatie op alle mogelijke manieren te bevorderen.
·          extern: informatie en voorlichting geven over travestie en transseksualiteit aan het grote publiek en aan specifieke doelgroepen, teneinde meer begrip en acceptatie te bevorderen en zodoende het isolement van transgenders verlichten.  

2.    De afdeling Groningen  

ONZE MISSIE
Transgendergroep Groningen is een afdeling van de landelijke transgendervereniging LKG T&T. We richten ons op alle transgenders in Noord-Nederland en de grensstreek van Duitsland.
Wij verstaan onder transgenders alle mensen binnen het hele spectrum van de verschillende uitingsvormen van travestie tot aan transseksualiteit. Ons doel is de emancipatie en integratie van transgenders te bevorderen door het bieden van een veilige ongedwongen ontmoetingsplaats, het organiseren van workshops en gespreksgroepen en het bevorderen van sociaal-maatschappelijke activiteiten door onze doelgroep. Wij streven naar sociale acceptatie door zoveel mogelijk zichtbaar te zijn, voorlichting te geven en hulp en ondersteuning te bieden. Onze kernactiviteit is de maandelijkse ontmoetingsavond (T&T-café) op elke 4e woensdagavond van de maand. 

Organisatie

De afdeling Groningen van de LKG T&T organiseert haar bijeenkomsten in de bar van het COC aan de Boterdiep in Groningen. De verantwoordelijkheid voor de activiteiten ligt bij de plaatselijke “gastvrouwen”, Jeanine, Nicole en Anita (om privacyredenen laten we de echte namen hier achterwege). De afdeling bestaat 25 jaar en heeft in die tijd al verschillende locatieadressen gehad in de stad Groningen. Het verzorgingsgebied van de afdeling omvat de drie noordelijke provincies. Voor het contact met de bezoekers onderhoudt de afdeling een eigen website www.travestiegroningen.nl.  

Transgenderinitiatieven in Groningen

De transgendergroep Groningen van de LKG T&T ontvangt maandelijks gemiddeld 25 mensen op de ontmoetingsavonden en bereikt daarmee geschat ongeveer 200 mensen. Daarnaast herbergt Humanitas in Groningen Genderhome, een werkgroep van transseksuelen, dat zich vooral richt op de komende transitie van mensen die een geslachtsaanpassing willen ondergaan. Deels is er een overlap met de bezoekers van de transgendergroep Groningen, maar er wordt ook een groep bereikt die zich verder niet laat zien bij de transgendergroep. Zij bereiken maandelijks 10 tot 15 transseksuelen. Het genderteam van de UMCG doet jaarlijks 10 tot 12 geslachtsaanpassingen m/v of v/m en begeleid deze mensen vooraf en achteraf. Bar/restaurant Viva la Diva van Katja aan de Pottebakkersrijge tenslotte organiseert sinds 1 januari transgenderavonden en café De Oude Wacht aan het Zuiderdiep is de maandelijkse ontmoetingsplaats om samen te borrelen en te eten voorafgaand aan de T&T-bijeenkomst vanaf 20.00 in de bar van het COC.

Hoewel buiten deze organisaties zeker nog een aantal transgenders maatschappelijk actief is zonder dat zij bekend zijn bij genoemde organisaties, kan toch worden gesteld, dat waarschijnlijk niet meer dan 1% van de mensen met transgendergevoelens hieraan, althans buitenshuis, uiting aan geven. Gebrek aan zelfacceptatie, acceptatie van de partner/familie, angst voor veroordeling door buurt of werkgever, onhandigheid m.b.t. persoonlijk voorkomen, etc, kunnen allemaal oorzaken zijn.  

Omvang doelgroep.

Het aantal mannelijke travestieten vanaf 20 jaar wordt in Nederland geschat tussen 1% en 5% (70.000 tot 300.000). Dit betekent dat het nog maar de vraag is of een stad als Groningen alle Nederlandse travestieten kan herbergen. Omdat transseksualiteit veel minder voorkomt dan travestie, zal wanneer een man een min of meer dwingende behoefte heeft vrouwenkleding te dragen, er meestal sprake zijn van travestie en niet van transseksualiteit. In Nederland is naar schatting slechts 1 op de 12.000 man-naar-vrouw transseksueel (1 op 30.000 is vrouw-naar-man transseksueel). (Paul Vennix, NISSO, 2001)

Uitgaande van het gemiddelde van 3 % mannelijke travestieten van boven de 20 jaar, dan zou dit voor de stad Groningen (180.000 inwoners) betekenen, dat er 2700 volwassenen mannen met transgendergevoelens in de stad wonen, er van uitgaande dat de helt van de bevolking mannelijk is. Vrijwel de meeste hiervan komen niet openlijk uit voor hun gevoelens, vaak zelfs niet voor hun partner. Via onze T&T-avonden, onze website en landelijke fora hebben wij contact met slechts een paar honderd, vaak anoniem en incidenteel. 

Huidige activiteiten

Eenmaal per maand kunnen transgenders de T&T- inloopavond bezoeken. Door het bieden van een veilige  plek om te experimenteren met de transgendergevoelens hopen wij, dat de stap naar buiten, “uit de kast”, gemakkelijker gezet kan worden. Daarnaast kunnen degenen, die dit al aandurven eenmaal per maand samen ergens in de stad uit eten gaan.
Naast deze informele activiteiten, waarbij mensen zich veilig kunnen voelen en gewoon gezelligheid zoeken, organiseren we soms discussieavonden rond relevante thema’s als: huwelijk en gezin, religie, werk en werkloosheid, emancipatie, etc. Voor partners worden aparte bijeenkomsten georganiseerd om hen in de gelegenheid te stellen met lotgenoten van gedachten te wisselen over de geaardheid van hun partner en wat dit bij hen en het gezin oproept.

Verder worden er workshops georganiseerd om een bijdrage te leveren aan de passabiliteit van onze bezoekers. U kunt hierbij denken aan houding, stemgebruik, make-up, pruiken, kleding, schoenen, lingerie, etc.
Transseksuelen kunnen daarnaast ook nog de zelfhulpgroep Gender Home, georganiseerd door Transvisie van Humanitas in Groningen bezoeken. Deze wordt eens per maand op zondagmiddag georganiseerd in het pand van Humanitas.

Visie

De stad kan als studentenstad een belangrijke functie vervullen in de realisatie van onze doelstellingen omdat het een groot aantal opleidingen geconcentreerd  herbergt en een grote uitstraling heeft in de drie Noordelijke provincies.
Kernbegrippen voor de realisatie van onze doelstellingen zijn: kennis, informatie, voorlichting, ontmoeting en hulpverlening.

·         In onze opvatting zou Groningen kunnen dienen als:
·         Kenniscentrum op het gebied van doelgroepspecifieke problematiek
·         Informatiepunt voor onderwijs, maatschappelijke organisaties, bedrijven en particulieren
·         Hulpverleningscentrum voor transgenders en/of hun partners/kinderen/familie
·         Ontmoetingscentrum voor transgenders (transseksuelen m/v en v/m, transgenderisten en travestieten
·         Trainings- en oefencentrum m.b.t. persoonlijk voorkomen (bevorderen passabiliteit)
·         Voorlichtingscentrum voor onderwijs en maatschappelijke organisaties
·         Onderzoekscentrum voor transgenderproblematiek in het Noorden i.s.m. de RUG
De afdeling is echter afhankelijk van de inzet van vrijwilligers. De vereniging heeft geen beroepskrachten in dienst en de afdelingen zijn noodgedwongen selfsupporting. Om de emancipatie te bevorderen en het mogelijk te maken, dat meer mensen uiting kunnen en durven geven aan hun transgendergevoelens, zullen we meer transgenders moeten activeren om zich in te zetten voor de transgenderbeweging als geheel. Op korte termijn denken wij dat het mogelijk is de volgenden doelen te bereiken:
·          het opzetten van een transgenderplatform Groningen (vergelijkbaar met homoplatform)
·          participatie in het homo/transgenderplatform
·          het ontwikkelen van lespakketten voor scholen
·          het geven van voorlichting op scholen en maatschappelijke organisaties
·          het organiseren van hulp en steun bij problemen rond genderidentiteit, ook voor mensen met een buitenlandse    afkomst
·          het organiseren van open dagen voor belangstellenden, hulpverleners of familieleden. 

Locatie-wensen

De huidige locatie voldoet niet aan de eisen die wij zouden willen stellen als het gaan om het bevorderen van openheid en emancipatie. Om een aantal te noemen: geen of weinig parkeergelegenheid vlakbij; onaantrekkelijk entree; niet toegankelijk voor gehandicapten; geen eigen entree; veel jongeren in andere ruimtes van het Platformtheater (op zich geen probleem, maar voor beginnende transgenders een mogelijke belemmering); geen ramen naar buiten, geen aparte gespreksruimtes; geen omkleedmogelijkheid.

Wat we graag zouden willen:
·          gespreksruimte klein voor 2 tot 6 personen
·          groeps/vergaderruimte tot 20 personen
·          pc, printer, internet
·          spiegelwanden t.b.v. de workshops
·          afsluitbare kledingkasten voor mensen die thuis niet in de gelegenheid zijn zich te verkleden
·          omkleedruimte met theaterspiegel (i.v.m. make-up) tot 6 personen
·          keukentje
·          goede toiletruimtes
·          open daglichtruimtes met behoud van privacy
·          mogelijkheid om buiten te recreëren (terras of tuin)
·          een barruimte tot 50 personen
·          eventueel dansruimte. 

3. Samenwerking met de homobeweging

De homobelangenorganisatie COC en de transgendervereniging LKG T&T hebben zowel landelijk als lokaal initiatieven ondernomen om samen te werken m.b.t. hun emancipatiedoelstellingen. Het beleid dat gevoerd wordt is gericht op het bevorderen van diversiteit, gelijke kansen en emancipatie, ongeacht seksuele oriëntatie, geslacht, leeftijd, etniciteit, levensovertuiging of handicap. Dat is volgens COC en LKG T&T hard nodig, omdat de sociale acceptatie van homo- en biseksuelen en transgenders nog altijd een probleem is. Een op de drie homo’s en lesbo’s past op straat zijn of haar gedrag aan uit angst voor reacties van de omgeving.

Transseksuelen worden nog steeds, met name in werksituaties, gediscrimineerd en travestieten uiten hun geaardheid voor het grootste gedeelte nog steeds in het geheim, zelfs voor hun eigen relatie. Allochtone homo’s en transgenders krijgen vaak helemaal geen kans zich te uiten zoals ze volgens hun geaardheid graag zouden willen. COC en LKG krijgen echter steeds meer te maken met allochtone homo’s en transgenders, die niet weten hoe met hun geaardheid om te gaan.
Beide organisaties zijn van mening, dat dit moet stoppen en dat de politiek daarvoor verantwoordelijkheid dient te nemen.
In Brabant hebben beide belangenorganisaties een convenant afgesloten met D66 en SP, waarbij deze partijen zich verplichten om zich in te spannen de positie te verbeteren van homo's, lesbiennes, biseksuelen en transgenders. 
Ook in Groningen willen beide belangenorganisaties met behoud van eigen identiteit gaan samenwerken om hun emancipatiedoelstellingen verder vorm te geven. Naast het geven van voorlichting, training en het zorgen voor opvang en begeleiding bieden genoemde organisaties gelegenheid tot informele ontmoeting. Momenteel wordt daarvoor door de Transgendergroep in het Platformtheater een kleine ruimte gehuurd, die echter volstrekt onvoldoende is. Te klein, inpandig, geen omkleedruimte voor transgenders, geen eigen ingang, geen voorlichtingsruimte, niet toegankelijk voor mindervaliden, etc.
Het COC en LKG hebben de mogelijkheden besproken van het pand waar vroeger het Vrouwencentrum gevestigd was (Oude Boteringstraat 60). Het biedt betere mogelijkheden voor training, voorlichting, ontmoeting en bezinning. Gezien de grootte van het pand zou een combinatie met andere groeperingen met een emancipatiedoelstelling zeer wel mogelijk zijn. Voor de startende transgender is het waarschijnlijk minder gunstig gelegen. T&T-bijeenkomsten elders in het land vinden meestal in wijkcentra plaats. Rustig gelegen met vaak goede parkeervoorzieningen in de buurt.

februari 2009
Jeanine Trip
gastvrouw T&T Groningen
voorzitter landelijke LKG T&T